Het meisje kijkt somber als ik haar vraag naar het contact met haar moeder. Ik luister en probeer haar uit te nodigen om hierover te vertellen. Ze vindt het nog lastig om woorden te geven aan wat er speelt. Blonde lokken schuiven voor haar gezicht.
Wanneer de gesprekken zich opvolgen en we naast individuele gesprekken ook gezinssessies inplannen, merk ik een dynamiek tussen dit meisje en haar moeder op. De zorgen vanuit de aanmelding zijn gericht op de schooluitval, somberheid en soms oplopende conflicten tussen moeder en dochter. In de gezamenlijke gesprekken zie ik dat daaronder veel zorgen schuilgaan, maar ook veel zorg voor elkaar.
Van generatie op generatie
Binnen MDFT staan we stil bij het gezin van herkomst, de gezinsontwikkeling en ingrijpende gebeurtenissen. Het blijken harde werkers met een ‘niet lullen maar poetsen’-mentaliteit. Financiële problemen sijpelen in verschillende generaties door. Een opa die weinig omkeek naar het gezin waarin deze moeder opgroeide. En een oma die nooit de ruimte voelde om emoties te tonen en haar eigen gezin die ruimte daarmee ook ontnam.
Toen deze moeder uit huis ging trof ze een jongen die haar niet gelukkig maakte. Zwanger bleek ze wel en de keuze voor haar dochter was snel gemaakt. Het meisje groeide op met alleen haar moeder, die haar nodig had in vele opzichten. Langzaam werd dit meisje steeds meer de steunpilaar voor haar moeder, in plaats van andersom.
Schadelijke patronen
Rolomkering ten koste van de eigen ontwikkeling. Parentificatie is wat ik voel en merk, zonder dat deze moeder dit zelf zo herkent. De vanzelfsprekendheid die zij ziet in de zorg van haar dochter staat voorop. Ze heeft er moeite mee dat haar dochter nu vastloopt en heeft het gevoel dat dit meisje daarmee aandacht vraagt, terwijl ze vindt dat de zwaarte bij haar als moeder ligt.
Overkoepelend vind ik dit thema belangrijk om in het traject mee te nemen. Binnen de gesprekken besteed ik aandacht aan erkenning, bij zowel moeder als dochter. Het patroon lijkt immers al generaties aanwezig. Om moeder en dochter niet te veroordelen, staan we onder andere stil bij uitleg over deze patronen. We praten over deze patronen en de effecten hiervan op de ontwikkeling en het gevoel van basisvertrouwen en veiligheid.
Verandering en herstel
Tussendoor komen thema’s als zelfzorg, eigen identiteit en grenzen leren stellen naar voren. Ik laat hen daarmee oefenen en ervaren in de sessies met elkaar. We focussen op kwaliteiten en wensen, waardoor dit meisje een aantal maanden later steeds beter durft aan te geven wat ze belangrijk vindt. Eerst voor zichzelf, maar vervolgens spreekt zij ook naar haar moeder uit wat zij graag wil.
Samen werken ze eraan om de generationele overdracht en cirkel te doorbreken. In eerste instantie vanuit dit meisje, maar ook deze moeder gaat met kleine stappen aan de slag met het destructieve patroon. Sommige momenten blijven voor mij bijzonder in dit werk. Wat ben ik blij dat dit meisje voelt dat zij het waard is om nu voor zichzelf te mogen gaan zorgen. En wat ben ik trots op deze moeder, die haar erkent en hier ruimte voor biedt.
Ruth werkt als MDFT therapeut en -supervisor bij Enver. In haar blogs deelt ze ervaringen binnen haar werk.
MDFT (multidimensionale familietherapie) steekt intensief in op verbinding, waardoor negatieve patronen binnen gezinnen positief kunnen veranderen, zodat jongeren (12-23) zich weer zo optimaal mogelijk kunnen ontwikkelen. MDFT werkt aan beschermende factoren bij ouders, jongeren en factoren buiten het gezin. Wij geloven dat gezinsleden vanuit verbinding met elkaar bergen kunnen verzetten en eventuele hobbels in de toekomst beter en met voldoende vertrouwen aan kunnen gaan.